Leksykon prawny medycyny pracy

Orzeczenia pracownicze · Pieczątka lekarza

Dwie pieczątki na orzeczeniu pracownika, który kieruje pojazdem

Pytanie: Pracownik przechodzi badanie profilaktyczne na stanowisku, które wymaga kierowania pojazdem. Niektóre placówki przybijają na papierowym orzeczeniu dwie pieczątki: lekarza medycyny pracy i lekarza uprawnionego do badań kierowców. Czy przepisy na to pozwalają?

Odpowiedź w skrócie: nie znaleźliśmy na to podstawy. Orzeczenie do celów Kodeksu pracy wydaje jeden lekarz - ten, który przeprowadził badanie profilaktyczne - i wzór przewiduje tylko jego oznaczenie. Badanie kierowcy kończy się odrębnym orzeczeniem, na osobnym wzorze, z pieczątką lekarza uprawnionego.

Dlaczego jedna pieczątka

• Orzeka jeden lekarz. Orzeczenie wydaje lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne, po osobistym zbadaniu osoby (§ 3 ust. 1 i 4).
• Treść orzeczenia wskazuje jednego lekarza. § 3 ust. 4a pkt 14 wymaga imienia i nazwiska oraz oznaczenia lekarza: symbolu województwa, symboli kwalifikacji, liczby porządkowej z rejestru prowadzonego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy i numeru prawa wykonywania zawodu. Te same dane zawierają orzeczenia o symbolach 31-35 (§ 3 ust. 4b pkt 1).
• Pieczątka służy temu oznaczeniu. Według § 8 ust. 2 lekarz może zamieścić na papierowym orzeczeniu oznaczenie z § 3 ust. 4a pkt 14 pieczęcią według wzoru z załącznika nr 6. Pieczątka wskazuje więc lekarza orzekającego, a nie wszystkich lekarzy, którzy brali udział w badaniach.
• Wzór ma jedno pole. Wzory orzeczeń z 2026 r. przewidują jedno miejsce: „podpis i oznaczenie lekarza przeprowadzającego badanie profilaktyczne”.
• E-orzeczenie podpisuje jeden lekarz. Od 18 października 2026 r. zasadą jest postać elektroniczna, którą lekarz przeprowadzający badanie opatruje swoim podpisem (§ 3 ust. 4f pkt 1). Druga pieczątka nie ma odpowiednika w dokumencie zapisanym w SIM.

Orzeczenie kierowcy to osobny dokument

Badania kierowców przeprowadza uprawniony lekarz wpisany do ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa, który nadaje mu numer ewidencyjny (art. 77 ustawy o kierujących pojazdami). Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców określa wzory dokumentów oraz wzór pieczątki uprawnionego lekarza. Ta pieczątka należy do orzeczenia kierowcy, a nie do orzeczenia wydawanego do celów Kodeksu pracy.

Gdy lekarz medycyny pracy nie ma uprawnień do badań kierowców

Wskazówki metodyczne (załącznik nr 1, poz. 11) dla pracy związanej z kierowaniem pojazdami każą uwzględnić w badaniach dodatkowych i konsultacjach także te wskazane w przepisach o kierowaniu pojazdami. W naszej ocenie wynik takiej konsultacji, również od lekarza uprawnionego, należy do dokumentacji badania profilaktycznego. Lekarz medycyny pracy bierze go pod uwagę i sam podpisuje orzeczenie.

Podstawa: § 3 ust. 1, 4, 4a pkt 14, 4b pkt 1 i 4f, § 8 ust. 2 oraz załącznik nr 1 poz. 11 rozporządzenia z 30 maja 1996 r., w brzmieniu nadanym nowelizacją Dz.U. 2026 poz. 456 (z wzorami orzeczeń w jej załącznikach); art. 77 ustawy o kierujących pojazdami; rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców. Ocena praktyki dwóch pieczątek i sposób dokumentowania opinii lekarza uprawnionego to nasze wnioski.

Orzeczenia pracownicze · Data następnego badania

Data następnego badania przy przeciwwskazaniach

Pytanie: Lekarz wydaje orzeczenie o przeciwwskazaniach (symbol 22 lub 23) albo o niezdolności do dotychczasowej pracy (symbole 31-35). Czy musi wpisać datę następnego badania okresowego?

Odpowiedź w skrócie: nie. Przepis wymaga tej daty tylko „jeżeli dotyczy”, a wzór orzeczenia z symbolami 31-35 w ogóle nie ma takiej rubryki. Przy symbolu 21 (zdolny) datę trzeba wpisać.

• § 3 ust. 4a pkt 12: orzeczenie zawiera „wskazanie daty następnego badania okresowego, jeżeli dotyczy”.
• Orzeczenie z symbolami 31-35 zawiera informacje wymienione w § 3 ust. 4b. Nie ma wśród nich pkt 12, a wzór tego orzeczenia nie ma rubryki z datą.
• Przy niezdolności do pracy na danym stanowisku (symbole 22 i 23) nie ma kolejnego badania okresowego na tym stanowisku, więc data nie dotyczy. To nasz wniosek z brzmienia przepisu.
• Specyfikacja e-orzeczenia Centrum e-Zdrowia (OLMP w wersji z 30 czerwca 2026 r.) dopuszcza orzeczenie bez tej daty. Wcześniejsza wersja jej wymagała.

Podstawa: § 3 ust. 4a pkt 12 i ust. 4b rozporządzenia z 30 maja 1996 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją Dz.U. 2026 poz. 456 oraz wzory orzeczeń w jej załącznikach. Ocena dla symboli 22 i 23 to nasz wniosek.

Orzeczenia pracownicze · Dane lekarza

Oznaczenie lekarza na orzeczeniu i tytuł „lek. med.”

Pytanie: Jakie dane lekarza muszą być na orzeczeniu? Czy trzeba podać tytuł, np. „lek. med.”?

Odpowiedź w skrócie: imię i nazwisko oraz czteroczęściowe oznaczenie lekarza. Oznaczenie składa się z symbolu województwa, symboli kwalifikacji, liczby porządkowej z rejestru WOMP i numeru prawa wykonywania zawodu. Przepis nie wymaga tytułu.

• § 3 ust. 4a pkt 14: imię (imiona) i nazwisko oraz oznaczenie lekarza obejmujące: a) dwucyfrowy symbol województwa, b) symbole dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych (np. 1 - specjalizacja z medycyny pracy, J - przeszkolenie w zakresie promieniowania jonizującego), c) liczbę porządkową z rejestru prowadzonego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy, d) numer prawa wykonywania zawodu. Te same dane mają orzeczenia z symbolami 31-35 (§ 3 ust. 4b pkt 1).
• § 3 ust. 4c: w oznaczeniu uwzględnia się wszystkie symbole, także te, które poszerzają lub ograniczają możliwość przeprowadzania badań (np. 7 xx i 8 xx z rokiem).
• § 8 ust. 2: na papierowym orzeczeniu lekarz może zamieścić oznaczenie pieczęcią według wzoru z załącznika nr 6.
• Przepis wymienia imię, nazwisko i oznaczenie, bez tytułu. Szablon e-orzeczenia Centrum e-Zdrowia nie przewiduje tytułu przy danych autora, więc tytuł nie trafia do P1.

Podstawa: § 3 ust. 4a pkt 14, ust. 4b pkt 1 i ust. 4c oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia z 30 maja 1996 r. w brzmieniu nadanym nowelizacją Dz.U. 2026 poz. 456.

Orzeczenia pracownicze · Odwołanie

Odwołanie od orzeczenia - za czyim pośrednictwem?

Pytanie: Pracownik nie zgadza się z orzeczeniem. Czy odwołanie nadal składa się za pośrednictwem lekarza, który je wydał?

Odpowiedź w skrócie: nie. Od 17 kwietnia 2026 r. odwołanie wnosi się za pośrednictwem podstawowej jednostki służby medycyny pracy, w której wydano orzeczenie. Termin się nie zmienił: 7 dni od otrzymania orzeczenia.

• Odwołanie przysługuje osobie badanej i pracodawcy, który wydał skierowanie. Wnosi się je na piśmie, z uzasadnieniem (§ 5 ust. 1-3).
• Jednostka w ciągu 7 dni od otrzymania odwołania przekazuje je z dokumentacją do podmiotu odwoławczego (§ 5 ust. 4).
• Do podmiotów odwoławczych doszły podmioty lecznicze utworzone przez szefów ABW, AW i CBA - dla funkcjonariuszy tych służb (§ 5 ust. 3 pkt 5).
• Orzeczenie wydane w trybie odwołania jest ostateczne, nie zawiera pouczenia o odwołaniu i trafia do jednostki, która przekazuje je pracodawcy (§ 5 ust. 7).

Na orzeczeniach wydanych według dawnego wzoru, np. w okresie przejściowym zakończonym 17 października 2026 r., pouczenie może jeszcze wskazywać lekarza.

Podstawa: § 5 ust. 1-4 i 7 oraz § 3 ust. 4a pkt 15 rozporządzenia z 30 maja 1996 r., w brzmieniu nadanym nowelizacją Dz.U. 2026 poz. 456 (§ 1 pkt 2, § 2 i § 4 nowelizacji).

Orzeczenia pracownicze · Wydruk

Wydruk orzeczenia a PDF z IKP

Pytanie: Pacjent pokazuje PDF z Internetowego Konta Pacjenta, który wygląda inaczej niż wydruk z gabinetu. Czy wydruk musi wyglądać tak samo?

Odpowiedź w skrócie: nie znaleźliśmy takiego wymogu. Papierowy oryginał ma urzędowy wzór. Wydruk e-orzeczenia ma oddawać treść orzeczenia zapisanego w SIM, a na żądanie badanego lekarz wydający orzeczenie podpisuje go własnoręcznie (§ 3 ust. 4g pkt 2).

Pełna analiza: jaki wydruk orzeczenia wydać pracownikowi

Orzeczenia sanitarno-epidemiologiczne · Wzór

Orzeczenie do celów sanitarno-epidemiologicznych - jaki wzór?

Pytanie: W obiegu jest kilka druków orzeczenia sanepidowskiego, część opisana jako „nowy wzór 2026”. Który jest obowiązujący?

Odpowiedź w skrócie: urzędowego wzoru nie ma. Ustawa upoważnia ministra zdrowia do jego określenia, ale takiego rozporządzenia nie wydano. Orzeczenie musi zawierać treść wymaganą przez ustawę, a jego układ nie jest narzucony.

• Art. 7 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi: lekarz wydaje orzeczenie o zdolności do wykonywania prac, przy których jest możliwe przeniesienie zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, albo o czasowych lub trwałych przeciwwskazaniach do tych prac. Przekazuje je osobie badanej oraz pracodawcy albo zlecającemu prace.
• Art. 7 ust. 1 i 3: badania przeprowadzają lekarze podstawowej opieki zdrowotnej lub lekarze wykonujący zadania służby medycyny pracy. Treść orzeczenia wpisują do karty badań do celów sanitarno-epidemiologicznych.
• Art. 10 ust. 2 pkt 4: wzór karty i wzór orzeczenia ma określić minister zdrowia w rozporządzeniu. Wśród aktów wykonawczych do ustawy nie ma takiego rozporządzenia (stan na 30 października 2026 r.).
• Rozporządzenie z 2 lutego 2006 r. w sprawie badań do celów sanitarno-epidemiologicznych (Dz.U. Nr 25, poz. 191) nie obowiązuje od 2 stycznia 2012 r. Jego wzór nie jest już wzorem urzędowym.

Podstawa: art. 6, art. 7 ust. 1-3 i art. 10 ust. 2 pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Stan aktów wykonawczych sprawdzony w serwisie ELI.

Strażak ratownik OSP · Druk orzeczenia

Strażak ratownik OSP - który druk orzeczenia?

Pytanie: Jednostki OSP przysyłają różne druki, a część odsyła orzeczenie bez imienia ojca czy nazwy jednostki. Który druk jest prawidłowy?

Odpowiedź w skrócie: rozporządzenie nie ma wzoru orzeczenia. Określa, o czym lekarz orzeka, i daje prawo do odwołania. Prawidłowy jest druk z tą treścią. W naszej ocenie powinien też zawierać pouczenie o odwołaniu.

• § 4 ust. 4: lekarz wydaje orzeczenie o braku przeciwwskazań albo o przeciwwskazaniach do udziału w działaniach ratowniczych, a u kandydata - do udziału w szkoleniu podstawowym.
• § 4 ust. 2: zakres i częstotliwość badań określa załącznik. To jedyny załącznik i nie zawiera wzoru dokumentu.
• § 2 ust. 1: badania okresowe przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 3 lata, na skierowanie wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Lekarz może wyznaczyć wcześniejszy termin.
• § 5: odwołanie w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia, za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy. To inny tryb niż przy orzeczeniach z Kodeksu pracy (7 dni, za pośrednictwem jednostki służby medycyny pracy).

Podstawa: § 2, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 11 kwietnia 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 828). Zalecenie pouczenia o odwołaniu to nasz wniosek.

Policja i PSP · Badanie po służbie za granicą

Po kontyngencie policyjnym lub grupie ratowniczej: orzeczenie psychologa?

Pytanie: Policjant wrócił z kontyngentu za granicą, a strażak z grupy ratowniczej. Czy psycholog wydaje orzeczenie psychologiczne?

Odpowiedź w skrócie: nie. Psycholog sporządza informację z badania psychologicznego na urzędowym wzorze. Orzeczenie wydaje lekarz po badaniach lekarskich.

• Policja: art. 145ga ust. 1 ustawy o Policji przewiduje po powrocie badania lekarskie i psychologiczne. W rozporządzeniu MSWiA z 9 marca 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 392) § 5 ust. 2 mówi, że psycholog sporządza informację z badania psychologicznego (wzór w załączniku nr 2), a § 6 - że badania lekarskie kończą się orzeczeniem lekarskim (wzór w załączniku nr 3).
• Państwowa Straż Pożarna: art. 49i ust. 1 ustawy o PSP. W rozporządzeniu MSWiA z 9 marca 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 394) § 5 kończy badanie psychologiczne informacją psychologa (załącznik nr 2), a § 6 - badania orzeczeniem lekarskim (załącznik nr 3).
• Orzeczenie lekarskie może wskazać skierowanie na turnus leczniczo-profilaktyczny. Do wniosku o turnus dołącza się orzeczenie i informację z badania psychologicznego (§ 7 ust. 2 rozporządzenia dla Policji).

Podstawa: art. 145ga ustawy o Policji, art. 49i ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, rozporządzenia MSWiA z 9 marca 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 392 i 394).

Dostęp do danych · Kadry

Dlaczego dział kadr widzi orzeczenia, a nie wyniki badań?

Pytanie: Pracodawca wystawia w programie skierowania i chciałby też widzieć wyniki badań swoich pracowników. Czy można mu je udostępnić?

Odpowiedź w skrócie: nie. Pracodawca wystawia skierowanie i otrzymuje orzeczenie. Karta badania i wyniki to dokumentacja medyczna objęta tajemnicą. Udostępnia się ją pacjentowi albo osobie, którą pacjent upoważnił.

• Art. 229 § 4a Kodeksu pracy: badania przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę. § 3 ust. 4h rozporządzenia: jednostka służby medycyny pracy przekazuje pracodawcy orzeczenie.
• § 9 ust. 1 i 4 rozporządzenia: lekarz prowadzi dokumentację medyczną (kartę badania profilaktycznego i rejestr wydanych orzeczeń), przechowywaną według przepisów o dokumentacji medycznej. Kontrolę dokumentacji medycznej tych badań mogą wykonywać jedynie lekarze (§ 10 ust. 3).
• Art. 13 i 14 ustawy o prawach pacjenta oraz art. 40 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: informacje o pacjencie, w szczególności o stanie zdrowia, są objęte tajemnicą.
• Art. 26 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta: dokumentację udostępnia się pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie upoważnionej przez pacjenta. Pracodawcy nie ma na tej liście.
• Art. 24 ust. 2 tej ustawy: dane z dokumentacji przetwarzają osoby wykonujące zawód medyczny, a osoby wykonujące czynności pomocnicze - na podstawie upoważnienia administratora danych.

Podstawa: art. 229 § 4a Kodeksu pracy; § 3 ust. 4h, § 9 i § 10 ust. 3 rozporządzenia z 30 maja 1996 r. ze zm.; art. 13, 14, 24 i 26 ustawy o prawach pacjenta; art. 40 ustawy o zawodach lekarza. Zakres trybu „Kadry” to nasze rozwiązanie wynikające z tych przepisów.

Dane osobowe · Sztuczna inteligencja

Podsumowanie historii badań przez AI a RODO

Pytanie: Czy usunięcie imienia, nazwiska i PESEL przed wysłaniem historii badań do usługi AI czyni dane anonimowymi?

Odpowiedź w skrócie: nie. To pseudonimizacja. Pełna historia badań jednej osoby nadal może pozwolić ją zidentyfikować, więc pozostaje daną o zdrowiu chronioną przez RODO. Potrzebna jest podstawa przetwarzania i umowa powierzenia z dostawcą usługi.

• Motyw 26 RODO: dane spseudonimizowane, które przy użyciu dodatkowych informacji można przypisać osobie, są informacjami o możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Pseudonimizację definiuje art. 4 pkt 5.
• Art. 9 ust. 1 RODO: dane dotyczące zdrowia to szczególna kategoria danych. Art. 9 ust. 2 lit. h dopuszcza ich przetwarzanie m.in. do celów profilaktyki zdrowotnej, medycyny pracy i oceny zdolności pracownika do pracy, z zastrzeżeniem tajemnicy zawodowej z ust. 3.
• Art. 28 RODO: dostawca usługi przetwarza dane w imieniu placówki na podstawie umowy powierzenia.
• Funkcja tylko streszcza dokumentację. Gdyby podpowiadała rozpoznania albo ocenę zdolności do pracy, mogłaby zostać uznana za oprogramowanie będące wyrobem medycznym (rozporządzenie (UE) 2017/745, załącznik VIII, reguła 11).

Podstawa: motyw 26, art. 4 pkt 5, art. 9 i art. 28 RODO; załącznik VIII reguła 11 rozporządzenia (UE) 2017/745. Placówka jako administrator danych odpowiada za podstawę przetwarzania, umowę powierzenia i ewentualną ocenę skutków dla ochrony danych.